آخرین اخبار

باید در هر فرصتی به تشدید معضلات پیش روی ایران و چین بپردازیم / باید تأکید کنیم که وابستگی تهران به پکن علاوه بر اینکه هزینه بر است، یک انتخاب سیاسی است

واشنگتن به دقت نظاره گر مشارکت فزاینده بین ایران به عنوان دشمن اصلی آمریکا در خاورمیانه و چین، قدرت رو به رشد در آسیا است.

 

Michael Singh عضو ارشد میز خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا در نیویورک تایمز نوشت: واشنگتن به دقت نظاره گر مشارکت فزاینده بین ایران به عنوان دشمن اصلی آمریکا در خاورمیانه و چین، قدرت رو به رشد در آسیا است.

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: در این ماه خبرهایی منتشر شد مبنی بر این که چین و ایران در آستانه امضای توافقنامه 25 ساله مشارکت تجاری و نظامی قرار دارند. این موضوع مانند یک طوفان ژئوپلیتیکی در واشنگتن بود، زیرا نشان دهنده همکاری یک رقیب رو به رشد آمریکا در آسیا یعنی چین و دشمن دیرینه واشنگتن در خاورمیانه یعنی ایران برای تهدید موقعیت غالب ایالات متحده در خاورمیانه است. این توافق نامه به طرز جنجالی ای وعده می دهد که در ازای عرضه منظم نفت ایران به چین، حضور عظیم چینی ها را در روند توسعه اقتصادی ایران شاهد خواهیم بود.

در ایران و چین، واکنش های منفی به این توافق نامه مطرح شد. منتقدان حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، این موافقت نامه را معاهده جدید ترکمانچای نامیدند، توافق نامه ی مشهوری که در سال 1828 امضا شد. در قالب این موافقت نامه، ایران تضعیف شده بخش اعظم قفقاز جنوبی را به امپراتوری روسیه واگذار کرد. در پکن، سخنگوی دولت که به جای پرداختن به انتقادهای واشنگتن در مورد بودجه ی این موافقت نامه صحبت می کرد، اصرار داشت که ایران فقط یکی از کشورهایی است که چین با آنها روابط دوستانه عادی را توسعه می دهد. وی ادعا کرد که اطلاعات بیشتری درباره این توافق گزارش نشده است.

دمدمی مزاجی تهران و پکن در روابطشان نشان می دهد که این دو با آغوش باز روابط با طرف مقابل را نپذیرفته اند. در عوض، این موضوع معضلاتی را که چین و ایران برای برقراری روابط نزدیکتر با آن روبرو هستند، آشکار می کند. مهم اینکه، مقامات واشنگتن می توانند از این معضلات به نفع آمریکا استفاده کنند.

در سالهای اخیر، در حالی که ایالات متحده درگیر منازعات غیرقابل کنترل در خاورمیانه شده بود، چین بی سر و صدا فعالیت های اقتصادی، دیپلماتیک و حتی نظامی خود را در منطقه گسترش داد. انگیزه های پکن ساده اما متنوع است: چین به دنبال پیشبرد منافع خود، مانند رفع نیاز مبرم به واردات انرژی و پیدا کردن مقصدی برای سرمایه های اضافی و نیروی کارش است. در عمل، شی جین پینگ، رئیس جمهور این کشور سعی در پیشبرد ابتکار عمل کمربند و جاده دارد که با هدف تغییر شکل توپوگرافی های اقتصادی منطقه ای به نفع چین صورت می گیرد. از سوی دیگر، مقامات پکن قصد دارند با تلاش آمریکا برای مهار این طرح مقابله کنند. به طور خلاصه، چین در تلاش است تا خود را در نگاه جهانیان و مردم خود به عنوان یک قدرت بزرگ نشان دهد که قادر به رقابت با ایالات متحده است.

با این حال، رهبران چینی می دانند که تعداد کمی از قدرتهای بزرگ از ماجراهای خاورمیانه صدمه دیده اند و بقیه همچنان قدرتمند در صحنه حضور دارند. همچنین مقامات پکن اطلاع دارند که برای پیشبرد اهدافشان با مجموعه ای از موانع قابل توجه روبرو هستند. به طور مثال، شکاف های عمیق سیاسی منطقه، اجتناب از مشارکت در بسیاری از درگیری ها را برای خارجی ها دشوار می کند. این موضوع یک خطر برای چین در بر دارد، زیرا پکن قصد دارد که از دوستی با همه ی طرف ها در منطقه از جمله ایران، اسرائیل و کشورهای عربی به طور یکسان بهره ببرد تا ضمن به حداقل رساندن تعهدات خود از مزایای تعامل منطقه ای اش حداکثر استفاده را بکند. اما در واقعیت، اعمال این طرح از سوی پکن آسان نخواهد بود.

به یاد داشته باشید که توافق چین و ایران تقریبا همزمان با مجمع همکاری  چین و اعراب منعقد شد. مجمع همکاری مورد بحث اوایل این ماه برگزار شد و صدور اعلامیه های بیشماری از دوستی چین با رقبای عرب ایران را به دنبال داشت.

موضوع حیرت انگیز تر، نقش برجسته ای است که ایالات متحده در منطقه ایفا می کند. اتفاقی که طی آن چین از منافع سرمایه گذاری های اقتصادی اش سود می برد. بدون اینکه واشنگتن بتواند امنیت کافی برای سرمایه خود و شهروندان مستقر در منطقه فراهم کند. همچنین پکن بر اساس دیپلماسی "گرگ مبارز" به نبردهای خود با واشنگتن ادامه می دهد. در همین راستا تا کنون چین تصمیم گرفته است که در خاورمیانه به اقدامات تحریک آمیز دست نزند. به طور مثال اقدامات دیپلماتیک انگشت شماری را در راستای حمایت از ایران در مقابل تحریم های ثانویه آمریکا سامان داده است.

بنابراین، در حالی که چین به دنبال دستیابی به منافع استراتژیک در خاورمیانه است، این کار را بی سر و صدا انجام می دهد. نقش خود را در منطقه تقویت می کند و بدون هیاهو واشنگتن را به چالش می کشد.

ایران، اصلی ترین شریک منطقه ای چین با مشکلات خاص خود روبرو است. تهران از "فشار حداکثری" آمریکا رنج می برد و هم اکنون به دوست نیاز دارد، به هر دوستی که بتواند آن را بیابد. چین، کشوری است که ثروت و قدرت کافی برای حمایت از ایران دارد. از سوی دیگر، پکن به تجدید نظرطلبی ایران برای به چالش کشیدن نقش ایالات متحده در نظم بین المللی تمایل دارد. بنابراین، به نظر می رسد، پکن و تهران می توانند بهترین همکاری را با یکدیگر داشته باشند.

با این حال، تاریخ ایران، مردمانش را نسبت به قدرتهای خارجی مشکوک کرده است. به این ترتیب، خرید نفت ایران توسط چین و ایجاد مشکل برای تولیدکنندگان داخلی ایرانی به واسطه ی واردات کم هزینه از چین، باعث شده است که موانعی بر سر گسترش روابط دو کشور شاهد باشیم.

موانعی که بر سر راه گسترش روابط چین و ایران وجود دارد، فرصتی برای آمریکا به شمار می رود که نگران مشارکت بین پکن و تهران است. ایالات متحده باید در هر فرصتی به تشدید معضلات پیش روی دو کشور بپردازد. به عنوان مثال، باید تأکید کرد که وابستگی ایران به چین علاوه بر اینکه هزینه بر است، یک انتخاب سیاسی است و اگر تهران مایل به سازش در مورد جاه طلبی های هسته ای و سیاست های منطقه ای اش باشد، درهای جامعه بین المللی به رویش باز است. همچنین، واشنگتن باید به گسترش روابط با شرکای منطقه ای بپردازد، کشورهایی که ممکن است در صورت غفلت آمریکا به سمت گسترش روابط با پکن گام بردارند و آمریکا را در مقابله با چین تنها بگذارند. به ویژه آمریکا به کمک آنها برای مهار چین وقتی که به ایران سلاح می فروشد و یا در آن سرمایه گذاری می کند، نیاز دارد.

اشتباه نکنید، روابط چین و ایران از دیرباز برای هر دو کشور مهم بوده است. به عنوان مثال پکن در پیشرفت های هسته ای و موشکی ایران نقش داشته است. چه در قالب توافق نامه های مشارکت رسمی و چه به سادگی و بر اثر همکاری های موقت. به احتمال زیاد در سال های آینده روابط چین و ایران بیشتر هم می شود، زیرا پکن سعی دارد که قدرت را از غربی ها بگیرد و خودش در عرصه ی بین الملل عرض اندام کند. ایران نیز در تلاش است تا خود را در مقابل اثرات ناتوان کننده قدرت آمریکا مصون و تقویت کند. بنابراین، شرایط به نحوی است که افزایش همکاری های ایران و چین قابل پیش بینی است. اما اگرچه تعمیق روابط ایران و چین ممکن است اجتناب ناپذیر باشد، ایالات متحده نباید اجازه دهد این کار برای تهران یا پکن به آسانی انجام شود.

لینک کوتاه کپی لینک
کد خبر 43749

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 4 =