چرا کودکان در خانه پرخاشگر میشوند؟

کودک، یک انسان با مجموعه ایی از نیازهای جسمی و روانی و احساسات مختلف است. از سوی دیگر او قادر نیست به درستی نیازهایش را شناسایی کرده و نسبت به برطرف کردن آن ها اقدام کند و یا درمورد آن با والدین خود صحبت نماید؛ پس ممکن است در برابرآن نیازها واکنش های نامناسب و غیرطبیعی از خود نشان دهد. بنابراین لازم است پدر و مادرها با عللی که می تواند منجر به این گونه رفتارها شود، آشنا شوند

علل پرخاشگری کودکان

پایگاه تحلیلی خبری تلکسیران :همه پدر و مادرها ممکن است بارها با کودکی که عصبانی است، روبرو شوند؛ لازم است والدین با مطالب علمی در این رابطه وعلل عصبانیت و پرخاشگری کودک آشنا گردند و توانائی لازم را به دست آورند تا از عصبانی شدن و پرخاشگری کودک خود پیشگیری کنند.

کودک، یک انسان با مجموعه ایی از نیازهای جسمی و روانی و احساسات مختلف است. از سوی دیگر او قادر نیست به درستی نیازهایش را شناسایی کرده و نسبت به برطرف کردن آن ها اقدام کند و یا درمورد آن با والدین خود صحبت نماید؛ پس ممکن است در برابرآن نیازها واکنش های نامناسب و غیرطبیعی از خود نشان دهد. بنابراین لازم است پدر و مادرها با عللی که می تواند منجر به این گونه رفتارها شود، آشنا شوند.

پرخاشگری چیست؟

پرخاشگری نوعی تغییر هیجانی است که وقتی کودک آن را بروز می دهد، یعنی نیاز به کمک دارد. این تغییرات ممکن است به علت یک سری از نیازهای جسمی یا حتی نیازهای روانی اتفاق افتد.

نیاز های جسمی

  • کم خوابی: خواب برای نوزادان و کودکان بسیار مهم و حیاتی است. خواب موجب رشد کودک می گردد. خواب همچنین نقش مهمی در رشد مغز کودک دارد. کم خوابی موجب آشفتگی در اعصابی که خواب و بیداری کودک را تنظیم می نماید، می گردد و خلق و خوی او دچار اختلال می شود. اگر کودک دچار کم خوابی شود اختلال در میزان قند خون او به وجود می آید و در نتیجه نسبت به استرسها و ناراحتی ها بیشتر حساس می گردد. همه اینها موجب تغییر در خلق و خو، خشم و عصبانیت و حتی افسردگی کودک می گردد.
  • خستگی: کودک دو ساله ایی در خیابان دست های خود را بالا برده و پاهایش را به زمین می زند و بدخلقی می کند زیرا خسته شده است. بنابراین خستگی نیز ممکن است موجب تغیییر در رفتار کودک گردد.

  • گرسنگی: موقعی که کودکان گرسنه می شوند، رفتارشان بد خواهد شد؛ زیرا گرسنگی تغییرات مهمی در مغز کودک به وجود می آورد. زمانی که قند خون در نتیجه گرسنگی پایین می افتد هورمونهای استرس (کورتیزول و اپی نفرین) ازغده فوق کلیه کودک ترشح می شود تا قند خون او را بالا ببرد. اپی نفرین موجب اضطراب،آشفتگی، خشونت، تحریک پذیری و حتی گیجی کودک می گردد. کم شدن قند خون موجب می شود که میزان قند مغز (گلوکز) کم و کار مغز مختل گردد. توجه نمایید اگر در زمان گرسنگی کودک به جای غذا و میوه تنقلاتی مانند شکلات و شیرینی بخورد، قند خون کودک سریع و ناگهانی بالا رفته در این هنگام انسولین از غده لوزالمعده کودک ترشح می شود تا قند خون بالای اورا پایین بیاورد، بنابراین بعداز 30 دقیقه قند خون کودک پایین می افتد و مقدار قند خون او کمتر از زمانی می گردد که هنوز شکلات و شیرینی نخورده بود. کم شدن قند خون کودک موجب آشفتگی و عصبانیت کودگ می گردد و شروع می کند به اطراف بدود و از میز و صندلی بالا برود. اگر به چنین کودکی به جای شکلات وشیرینی غذای سالم و کافی بدهید ماده سروتونین که تعدیل کننده خلق و خوی کودک است ترشح می شود و رفتار او طبیعی می گردد. تحقیقات نشان می دهد نخوردن صبحانه موجب پایین افتادن قند خون و فعالیت بیش از حد کودک می گردد. همین طور مصرف بیش از اندازه سردی ها، تنقلات ، کاکائو، نمک و سرکه باعث تحریک عصبی کودک می شود. 

  • بیماری: بیشتر کودکان قبل از سن هفت سالگی قادر نیستند محل درد را بیان کنند یا اگر مشکلی داشته باشند ابراز نمایند؛ بنابراین رفتارشان غیر معمول می گردد و مخصوصا بدخلقی می کنند. کودکانی که رفلاکس معده دارند یا دچار یبوست می شوند معمولا خلق و خوی تند تری دارند.

نیاز های روانی

  • رشد ناکافی مغز: مغز بعضی از کودکان در هر سنی ممکن است ازنظر احساسی هنوز رشد کافی نکرده باشد که بتواند رفتار خوب داشته باشد. به عبارت دیگر مغز فوقانی بعضی از کودکان رشد نکرده است که بتواند محرکهای مغز تحتانی را کنترل کند، بنابراین کودک جیغ میزند و گاز می گیرد ودائما در حال دویدن و بالا رفتن از در و دیوار است.

  • مورد توجه قرار گرفتن: انسان ها از نظر سرشت نیاز به مورد توجه قرار گرفتن دارند؛ زیرا اگر کسی مورد توجه قرار نگیرد یعنی وجود ندارد.این نیاز در کودکان بیشتر دیده می شود؛ اگر کودک احساس کند رفتار مناسب او مورد توجه دیگران نمی باشد شروع به رفتار های بدی مانند فریاد زدن ،خراب کردن، زدن دیگران، آسیب رساندن به خود و... می نماید و اگر کودک احساس کند تنها راه در آغوش گرفته شدن و محبت دیدن رفتار های نامناسب است، به این گونه رفتارها ادامه می دهد. البته کودک تفاوت درآغوش گرفته شدن با محبت یا درآغوش گرفته شدن با حالت عصبانیت مادر را درک میکند ولی اگر تنها راه مورد توجه قرارگرفتن نافرمانی و جیغ زدن و گریه کردن باشد، به طور حتم آن را انتخاب می کند.
  • احساس های ناگوار: در مواقعی که کودک دچار احساس دردناک شود، از کسی ناراحت گردد، نسبت به برادر و خواهر کوچکش که تازه متولد شده دچار حسادت شود، در مدرسه، منزل، مهمانی یا محل بازی دچار ترس وتهدید شود ،حادثه ایی تلخ مانند از دست دادن عزیزان برای او اتفاق افتد، مورد تنبیه جسمی یا روحی قرار گیرد، مواد استرس زا در مغز او ترشح و فعال می گردد. چون در چنین حالاتی کودک قدرت بیان احساس درونی خود را ندارد واکنش او به صورت جیغ زدن، بدخلقی و عصبانیت خواهد بود.
  • تحت تاثیر قرار گرفتن از رفتار والدین: کودک به راحتی تحت تاثیر پرخاشگری، خشم، عصبانیت و غم و اندوه پدر و مادر خود قرار می گیرد. هر چه پدر و مادر بیشتر دچار استرس باشند، رفتار کودک بدتر خواهد شد. کودک به سادگی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و رفتارهای نامناسب و بد از او سر خواهد زد. کودکی که به طور دائم جیغ می زند ممکن است نشانه ناراحت بودن والدین او باشد.
  • امرو نهی کردن دائم کودک: اگر پدر و مادر دائما به کودک امر و نهی کنند که این کار را نکن آن کار را بکن، قسمتی از مغز کودک تحریک می شود، که موجب نا آرامی و نگرانی او می گردد. برعکس اگر با خنده و شادی با اوگفتگو نمایید، با او بازی کنید و او را درآغوش بگیرید، سیستم فوقانی مغز او تحریک شده و سبب می شود مواد شیمیایی آرامش دهنده ترشح گردد و در این صورت کودکی  آرام ، شاد و خوشحال با رفتارهای پسندیده خواهید داشت.
  • عوامل جانبی: تماشای تلویزیون و بازی های رایانه ایی بیشتر از یک ساعت در روز می تواند منجر به پرخاشگری کودک شود. زیرا امواج آن ها اثرات مخرب بر روی مغز می گذارد.

پدر و مادرها در مقابل تغییر رفتار کودکشان باید علل جسمی و روانی را که سبب تغییر در رفتار کودک می شود در نظر داشته باشند و درصدد برآیند آن را تشخیص دهند و به درمان آن بپردازند. والدین در چنین شرایطی به هیچ عنوان نباید خود عصبانی شوند و یا عکس العمل غیر معقول در برابر کودک داشته باشند.

حالا که با عوامل ایجاد پرخاشگری آشنا شدیم، راه حل چیست؟

  • اولین مرحله پیشگیری است. با توجه به سرنخ هایی که به دست آورده اید، پیش از آنکه رفتار پرخاشگرانه رخ دهد، دست به کار شوید و پیشگیری کنید. مثلا اگر می دانید کودک شما هنگام گرسنگی و خستگی بدخلق می شود می توانید با تنظیم ساعت خواب و غذای او جلوی رفتار پرخاشگرانه ناشی ازاین مشکل را بگیرید.
  • علت رفتار پرخاشگرانه او را بیابید. شاید مورد آزار و اذیت جنسی یا جسمی قرار گرفته باشد.
  • کودک کاملا متاثر از رفتار و احوالات پدر و مادر خود می باشد، دررفتار خود تجدید نظر کنید.
  • کودک را در جریان اتفاقاتی که قرار است بیفتد بگذارید.( پسرم بعد از اینکه نقاشی ات تموم شد، با هم میریم مسواک میزنیم .)
  • به کودک حق انتخاب دهید.(عزیزم وقت خواب است، دوست داری کتاب خرگوش کوچولو را بخوانیم یا ماهی قرمز شیطون را)

  • کودک را در معرض تماشای فیلم های خشونت آمیز یا مغایر با سن او قرار ندهید.
  • فیلم ها و تصاویر و کتاب های مورد نیاز کودک را به دقت انتخاب کنید.
  • آگاهی کودک را نسبت به رنجی که بر اثر پرخاشگری او در افراد به وجود می آید ، افزایش دهید.
  • هنگام پرخاشگری به کودک توجه نکنید، توجه کردن موجب تقویت رفتار او می شود. به جای کودک پرخاشگر به کودکی که مورد پرخاشگری قرار گرفته است توجه کنید.
  • نحوه ارتباط کودک را با افرادی که با او زندگی میکنند، بررسی کنید.
  • اگر قرار است کودک به دلیل رفتار خشونت آمیزش تنیبه شود، بهتر است به طریقی باشد که منجر به حمله تلافی جویانه از طرف کودک نشود.
  • برای مهار این رفتار کودک محروم سازی تا حدودی مفید است؛ این محروم سازی نباید در رابطه با نیاز های اولیه کودک و یا موارد هیجانی (مثل تهدید به ترک خانه توسط مادر) باشد.
  • ترتیبی دهید تا کودک در ساعت هایی از روز،همراه با کودکی دیگر بازی کند.
  • ازتنبیه بدنی یا تهدید به آن، پرهیز کنید.
  • به کودک بفهمانید که با هر رفتار خشونت آمیز دیگران از وی فاصله می گیرند.
  • به او یاد دهید که چگونه خودش را تسکین دهد و آرام کند.
  • در طول روز میزان تحسین و تشویق شما باید بیشتر از انتقاد و سرزنش باشد.
  • فرصت تخلیه هیجان ها را به روش غیر مخرب برای کودک فراهم کنید.
  • مهربان اما قاطع و جدی باشید؛ هنگام متوقف کردن رفتار پرخاشگرانه خواهش و التماس نکنید، داد نزنید و آرام اما قاطع و محکم صحبت کنید.
  • زمانی که کودک سن کمی دارد، می توانید حواس او را به موضوع دیگری پرت کنید.
  • به کودک یاد دهید، در زمان عصبانیت به یک بالشت مشت بزند یا در یک بادکنک بدمد.
  • از کودک بخواهید چند دقیقه ایی از محیط دور شود؛ این کار با تنبیه متفاوت است. هدف این کار این است که کودک در محیطی دنج و آرام فرصت پیدا کند خود را آرام کند.
  • توجه کنید در چه مکان یا زمان یا در برخورد با چه کسانی کودک دچار پرخاشگری می شود.
  • این اطمینان را در کودک ایجاد کنید، که در صورت بروز هر مساله و پیش آمدی شما حامی و مراقب او هستید.
  • کودک را تشویق کنید در مورد مسائل مختلفی که در روز برای او اتفاق می افتد، با شما صحبت کند یا برای شما نقاشی بکشد.
  • در مرحله آخر می توانید از روان درمانگر یا مشاور کودک کمک بگیرید.

توجه نمایید بهترین راهکار بلند مدت برای مقابله با پرخاشگری کودکانتان، تشخیص ریشه اصلی رفتار، تقویت تعامل مثبت کودک، اصلاح روش های فرزند پروری و آموزش مدیریت هیجان به کودک است.مساله مهم این است که کودک بداند حق دارد گاهی عصبانی شود، اما راه های سالم و غیر پرخاشگرانه برای خالی کردن خشم و آرام شدن وجود دارد. به عنوان والدین یکی از مهمترین وظایف ما کمک به کودک است تا بتواند احساسات مختلف غم ، شادی، ترس، خشم، شرم و... را بشناسد و بیان کند. این مهارت یک شبه به دست نمی آید و نیاز به صبر تمرین و پشتکار دارد.

نوشته: نیلوفر برجوئیان

کد خبر 16897

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 0 =