عدم فرزندآوری در شروط ضمن عقد

در کنار زوج‌های ناباروری که آرزوی بچه‌دار شدن دارند زوج‌هایی هم هستند که علاقه‌ای به فرزندآوری ندارند، آنها دلایل مختلفی ازجمله مشکلات اقتصادی و ترس از آینده را برای این مسئله بهانه می‌کنند، هرچند برخی از آنها هم بچه‌دار نشدن را نوع مُد تلقی می‌کنند.

به گزارش تلکسیران،در کنار زوج‌های ناباروری که آرزوی بچه‌دار شدن دارند زوج‌هایی هم هستند که علاقه‌ای به فرزندآوری ندارند، آنها دلایل مختلفی ازجمله مشکلات اقتصادی و ترس از آینده را برای این مسئله بهانه می‌کنند، هرچند برخی از آنها هم بچه‌دار نشدن را نوع مُد تلقی می‌کنند. به‌ تازگی معصومه آقا پور، نماینده مجلس در اظهارات عجیب‌وغریبی گفته است: «زوج‌ها رغبتی به بچه‌دار شدن ندارند و یک مورد خاص که دو سال است شیوع یافته، ذکر شرط زوجین برای عدم بچه‌دار شدن در عقدنامه است.»
این در حالی است که علی مظفری، رئیس کانون سردفتران ازدواج و طلاق درباره رواج ثبت شرط بچه‌دار نشدن در شروط ضمن عقد این اخبار را کذب می‌داند و می‌گوید: « حتی یک مورد هم وجود ندارد که شرط بچه‌دار نشدن در شروط ضمن عقد در دفترخانه‌ها ثبت شود شروط این‌چنینی شرعاً و قانونی باطل است و امکان درج در سند ازدواج ندارد. حتی موردی نداشتیم که زوج‌های جوان در عقدنامه تلویحاً به بچه‌دار نشدن و یا دیر بچه‌دار شدن اشاره داشته باشند.»
*بعضی شروط مخالف مقتضای ذات عقد هستند
عبدالصمد خرمشاهی، حقوقدان در گفت‌وگو با «رسالت» به تحلیل مسئله شرط ضمن عقد بچه‌دار نشدن می‌پردازد و می‌گوید: « شروطی مخالف مقتضای ذات عقد هستند که منجر به ابطال آن ‌می‌شود. بعد از آغاز زندگی زناشویی آمیزش جنسی مقتضای ذات عقد است که اگر صورت نگیرد منجر به ابطال شرط عقد می‌شود.»
این حقوقدان می‌افزاید: « هم‌بستری و آوردن فرزند یکی از اهداف ازدواج است. شاید زوجه یا زوج قبل از ازدواج توافق کنند که بچه‌دار شوند اما هیچ‌کدام از آنها چه زوج یا زوجه نمی‌تواند در این رابطه شرط و شروطی را تعیین کنند و این خلاف مقتضای ذات عقد است.»
خرمشاهی بابیان اینکه هیچ‌ ضمانت اجرایی وجود ندارد که زوجین بعد از ازدواج بچه‌دار نشوند، خاطرنشان کرد: « گذاشتن شرط برای بچه‌دار شدن بعد از عقد یا عروسی بین زوج و زوجه موضوعی است که به عرف جامعه بازمی‌گردد اما در رابطه با بچه‌دار نشدن نیازی به گذاشتن شرط عقد نیست چراکه هیچ ضمانت اجرایی وجود ندارد که زوجه بعد از عقد باردار نشود.»
این حقوقدان، حق اشتغال و تعیین محل زندگی را از مواردی دانست که می‌توان برای آن شرط ضمن عقد گذاشت و تصریح کرد: « موضوع شرط ضمن عقد برای بچه دار نشدن به دلیل نداشتن هیچ‌گونه ضمانت اجرایی از اینکه زوجه بچه دار نشود قابل اجرایی نیست چرا که سرنوشت این کودکی که متولد می‌شود نامشخص و بلاتکلیف خواهد ماند.»
*بعضی شروط بیهوده و نامشروع هستند
پوریا قهرمانی، وکیل پایه یک دادگستری در گفت‌وگو با «رسالت» به تحلیل مسئله شرط ضمن عقد برای بچه‌دار نشدن می‌پردازد و می‌گوید: « شروطی هستند که می‌توانند منجر به ابطال عقد شوند. با توجه به اینکه شرط ضمن عقد برای بچه دار نشدن موجب سست شدن پایه خانواده‌ها می‌شود هرچند عقد را ابطال نمی‌کند اما خلاف قانون و شرع در مسئله ازدواج است.»
این وکیل پایه یک دادگستری می‌افزاید: « قانون‌گذار از نظر حقوقی شروط باطل شدن عقد را مشخص کرده است از جمله اینکه شرطی که بیهوده، غیرعقلانی و نامشروع باشد باطل است. در قانون هم صراحتا به این موضوع اشاره شده شرطی که منجر به سست شدن استحکام خانواده شود باطل است. »
قهرمانی بابیان اینکه عقد نکاح با سایر عقدها متفاوت است و دارای شرایط خاص، تشریفات و ثبت است، خاطرنشان کرد: « در صورت بچه دار شدن زوجین بعد از ازدواج نمی‌توان این شرط را پذیرفت چرا که هیچ ضمانت اجرایی وجود ندارد و منجر به سست شدن استحکام خانواده می‌شود. در نتیجه این شرط باطل است چرا که ازدواج را زیر سوال می‌برد.»
*ابطال شرط ضمن عقد برای بچه‌دار نشدن
حسن لطفی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با «رسالت» با اشاره به معضل کاهش رشد جمیعت در کشور می‌گوید: « گذاشتن شرط ضمن عقد در ازدواج برای بچه‌دار نشدن امری باطل است و آسیب‌های اجتماعی فراوانی را به همراه دارد. مراکز حقوقی و قضائی باید از گذاشتن چنین شروطی در عقدنامه جلوگیری به عمل آورند.»
پیامدهای کاهش جمعیت کشور در سال‌های آینده موضوعی است که بارها از سوی کارشناسان و مسئولان مطرح شده است. این در حالی است که رهبر انقلاب بارها تأکید برافزایش جمعیت کشور را داشته‌اند و اینکه ایران ظرفیت ۱۵۰ میلیون نفر جمعیت را دارد.
این نماینده مجلس با اشاره به مشکلات اقتصادی در کشور در چند سال اخیر عنوان کرد: « مشکلات اقتصادی در کشور در چند سال اخیر گسترش‌یافته است و برخی از خانواده‌ها هستند که به دلیل این مشکلات از بچه‌دار شدن ترس و واهمه دارند و اینکه آینده مطلوبی در انتظار فرزندان آنها نیست.»لطفی با تأکید بر اینکه دولت باید تدابیر جدی برای مقابله با مشکلات اقتصادی در کشور اتخاذ کند تا به این مشکلات پایان داده شود، گفت: « علاوه بر حل مشکلات اقتصادی باید درزمینه فرزند آوری خانواده‌ها فرهنگ‌سازی شود تا خانواده‌ها و جوانان نسبت به آینده امیدوار باشند.»
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی بابیان اینکه نباید مشکلات اقتصادی عاملی شود که خانواده‌ها از نعمت فرزند محروم شوند، عنوان کرد:
« تفکرات دینی و مذهبی و اینکه خدا روزی‌رسان است باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرد اما دولت هم باید شرایطی را فراهم کند که خانواده‌ها و جوانان از بابت مشکلات اقتصادی نگرانی نداشته باشند و روحیه نشاط و امیدواری را بین آنها افزایش دهد.»
*شرط ضمن عقد برای بچه‌دار نشدن امری غیرعقلانی
فرشته روح افزا، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفت‌وگو با «رسالت» شرط ضمن عقد برای بچه‌دار نشدن را از نظر مراجع قضائی باطل و غیرعقلانی می‌داند و می‌گوید: « نه ‌تنها انسان بلکه همه موجودات زنده نیاز به تکثر را در وجودشان احساس می‌کنند. در چرخه زیستی تکثر یک واقعیت است که در ذات و فطرت همه موجودات قرار دارد و ضامن شرط بقاء است برای همین گذاشتن شرط ضمن عقد برای بچه‌دار نشدن محال است.» وی با اشاره به کاهش نرخ جمعیت کشور در سال‌های اخیر گفت: « زمانی بود که شعار فرزند کمتر زندگی بهتر را سر می‌دادند اما طبق فرمایش رهبر انقلاب اگر جمیعت کشور ما به ۱۵۰ میلیون نفر هم برسد مشکلی نخواهیم داشت. مشکل اقتصادی کشور ارتباطی به جمعیت کشور ندارد و به دلیل عدم مدیریت صحیح مسئولان است. اینکه برخی قصد بچه‌دار شدن را ندارند و می‌خواهند شروطی گذاشته شود عقلانی نیست چراکه این شرط به معنی مقطوع‌النسل شدن است. علت این ترس و واهمه زوجین برای بچه‌دار شدن خواسته جوان‌ها نیست بلکه هجمه بیرونی است که به آنها القاء می‌شود.»روح‌افزا با تأکید بر اینکه باید مشکلات اقتصادی برای مقابله با عدم ازدواج جوان‌ها به‌صورت ریشه‌ای حل شود، خاطرنشان کرد: « راهکارهایی را برای حل این مشکلات باید در نظر گرفت. بر اساس آمار جمعیت پژوهی سازمان ملل جمعیت کشور در
۳۰ سال آینده به ۳۰ میلیون نفر خواهد رسید که نیمی از این جمعیت را افراد مسن تشکیل خواهند داد و نیم دیگر را کودکان و جوانان هستند که اداره کشور را با مشکل مواجه خواهد کرد درحالی‌که کشور ما دارای ثروت‌های فراوانی است.»
روح‌افزا با اشاره به ضعف‌های فرهنگی کشور برای نشان دادن اهمیت مادر در جامعه گفت: « نهادها و متولیان فرهنگی ما در زمینه نشان دادن جایگاه زنان ضعیف عمل کرده‌اند درحالی‌که در جامعه نمونه واقعی زن‌هایی را داریم که مادر هستند و توانسته‌اند فرزندان شایسته‌ای را برای جامعه تربیت کنند.»
وی بابیان اینکه اگر مراجع قضائی هم به‌شرط ضمن عقد برای بچه‌دار نشدن راضی باشند باز هم نمی‌توان این شرط را پذیرفت، خاطرنشان کرد: « احساسات انسان‌ها در یک درجه باقی نخواهد ماند و با گذشت زمان این احساسات تغییر خواهد کرد چنانچه آرزوهای انسان در سن ۲۰ سالگی با سن ۳۰ سالگی فرق دارد پس چرا باید تعهدی سپرده شود که ممکن است در آینده امکان تغییر آن وجود داشته باشد.»
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه این نسخه‌ها را دیگران برای جوانان ما پیچیده‌اند گفت: به نظر این هجمه‌ای است که از سوی کشورهای بیگانه بر جوانان تحمیل می‌شود و قصد دارند که جمعیت کشور ما کاهش یابد.»روح‌افزا با اشاره به آیات و روایاتی که در رابطه با روزی‌رسانی به انسان‌ها مطرح شده است، گفت: « هم نگاه دینی و هم نگاه انسانی می‌گوید که تحت هیچ شرایطی نباید مانع تولد نوزادی شد. نباید به دلیل مشکلات اقتصادی برای آیندگان تصمیم‌گیری شود چرا که ادامه حیات حق انسان‌های است که قصد دارند بعد از ما زندگی کنند.»

کد خبر 1650

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 4 =