شورای آتلانتیک:تلاش های ایران برای تسلط بر دنیای دیجیتال

آمریکا و ایران از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1979 درگیر یک جنگ سرد بوده اند. به همین خاطر حکومت جمهوری اسلامی به سرعت مطالعه و سرمایه گذاری بر روی فناوری های ارتباطاتی مدرن را شروع کرد. این در حالی است که حکومت محدودیت های زیادی در مقابل استفاده از این فناوری ها در داخل کشور ایجاد کرده است

تلاش های ایران برای تسلط بر دنیای دیجیتال

مقدمه

پایگاه تحلیلی خبری تلکسیران به نقل از شورای آتلانتیک:رسانه های اجتماعی به طور اساسی ماهیت فعالیت های نفوذ خارجی را متحول کرده اند. امروزه شما برای افزایش نفوذ خود در کشورهای خارجی می توانید با هزینه ای پایین به انتشار پروپاگاندا بپردازید. البته این پدیده بیشتر بعد از مداخلات موفقیت آمیز روسیه در انتخابات سال 2016 مورد توجه قرار گرفت. اما نباید فراموش کنیم که کشورهای غیر غربی در طول یک دهه گذشته سرمایه گذاری بزرگی بر روی قابلیت های نفوذ خود در دنیای دیجیتال انجام داده اند. حکومت جمهوری اسلامی ایران یکی از پیشگامان در این حوزه محسوب می شود.

آمریکا و ایران از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1979 درگیر یک جنگ سرد بوده اند. به همین خاطر حکومت جمهوری اسلامی به سرعت مطالعه و سرمایه گذاری بر روی فناوری های ارتباطاتی مدرن را شروع کرد. این در حالی است که حکومت محدودیت های زیادی در مقابل استفاده از این فناوری ها در داخل کشور ایجاد کرده است. در سال 2009 جنبش سبز ایران با کمک توییتر و پلتفرم های اجتماعی دیگر توانست به محبوبیت بالایی دست پیدا کند و پایداری حکومت دینی ایران را به خطر اندازد. در طول سال های گذشته دولت ایران از رسانه های اجتماعی برای مقابله با نفوذ خارجی و پیشبرد اهداف خود بهره برداری کرده است.

ایران تا سال 2011 بیش از هشت هزار نفر را در حوزه های بلاگینگ و تولید محتوای دیجیتال آموزش داده بود. ایران در همین سال با کمک ربات های توییتری تلاش کرد بر روی بحث های بین المللی نفوذ اعمال کند. علاوه براین، حساب های زیادی با هویت های جعلی در فیسبوک برای اشتراک گذاری محتوای سیاسی خلق شده اند. بعد از سال 2015 شاهد بودیم که فعالیت های نفوذ دیجیتال ایران به پلتفرم های دیگر از جمله ردیت گسترش پیدا کردند. تهران تلاش کرد روایت دلخواه خود از مسائل مختلف از جمله جنگ داخلی سوریه را به مخاطبان این پلتفرم ها القا کند. حکومت جمهوری اسلامی از سال 2018 تلاش کرد پروپاگاندای خود را از طریق هویت های پیچیده آنلاین در رسانه های غربی منتشر کرد.

بعد از انتخابات سال 2016 تلاش های خارجی برای نفوذ دیجیتال بیشتر مورد توجه ناظران غربی قرار گرفتند. با وجود این، آن ها نسبت به فعالیت های ایران در فضای آنلاین آگاهی نداشتند. برای مثال تعدادی از توییت های مشکوک ایران در ابتدا به اشتباه به روسیه نسبت داده شده بودند. اما اولین بار شرکت  سایبری فایرآی در آگوست سال 2018 گزارش مفصلی را در مورد فعالیت دیجیتال ایران در فضای آنلاین منتشر کرد. در ادامه فیسبوک، توییتر و ردیت نیز فعالیت حساب های مرتبط با ایران در پلتفرم های خود را تایید کردند. در طول سه سال اخیر مقامات فیسبوک و توییتر بارها گزارش هایی را در مورد حذف محتواهای پروپاگاندای مرتبط با ایران منتشر کرده اند.

اگرچه در سال های اخیر شاهد انتشار اخبار و شایعات دروغ توسط ایران بوده ایم، اما بیشتر تلاش های نفوذ دیجیتال ایران به این موضوع محدود نشده اند. ایران به طور سیستماتیک از هویت های اجتماعی و وب سایت های غیر معتبر برای انتشار پروپاگاندای خود بهره برداری میکند. این محتواها در تضاد با منافع آمریکا قرار دارند.

ایران و اینترنت

رهبران ایران از ابتدا دنیای اینترنت را به عنوان یک محیط جدید برای تثبیت قدرت خود در داخل کشور و انتشار ایدئولوژی اسلامی در خارج در آغوش گرفتند. دانشگاه های ایران در سال 1993 به شبکه جهانی اینترنت متصل شدند. ایران بعد از اسرائیل دومین کشور خاورمیانه بود که وارد عصر دیجیتال شد. حکومت ایران در ابتدا هیچ محدودیتی برای سانسور کردن محتوای دیجیتال اعمال نکرده بود. آن ها تصور می کردند که یک فضای اینترنتی آزاد می تواند به تقویت تحقیقات علمی و همچنین انتشار باورهای اسلامی کمک کند. اما به تدریج ایران محدودیت هایی را برای ارتباطات دیجیتال در فضای وب وضع کرد. بدین ترتیب رهبران مذهبی تصمیم گرفتند که از اینترنت صرفا برای پیشبرد اهداف خود بهره برداری کنند.

در اوایل سال 2000 به نظر می رسید که اینترنت در حال تغییر دادن قالب جامعه ایران است. البته فضای وب پلتفرم جدیدی برای گسترش آمیزه های اسلامی فراهم کرد. اما اینترنت همچنین پناهگاهی بود که در آن ایده های ممنوعه به طور آزاد مورد بحث قرار می گرفتند. بسیاری از جوانان ایران از این فرصت به خوبی بهره برداری کردند. بلاگینگ در بین جوانان رواج پیدا کرد. هزاران بلاگ فارسی زبان در این دوره خلق شدند. بعد از حمله آمریکا به عراق در سال 2003 شاهد تشدید سانسور در کشور بودیم. مقامات دولت دستگیری گسترده بلاگرهای مخالف را شروع کردند. در سال 2006 آقای محمود احمدی نژاد، کاندیدای اصلاح طلب در انتخابات ریاست جمهوری وعده داد که محدودیت های اعمال شده بر روی فضای دیجیتال را حذف کند. ایرانی ها با اشتیاق در مورد وعده های آقای احمدی نژاد برای باز کردن دنیای دیجیتال صحبت میکردند.

اما در این دوره زمانی شبکه ها و رسانه های خارجی پی بردند که اینترنت فرصت ایده آلی برای انتشار محتواهای خود در داخل ایران فراهم می کند. برای مثال، وب سایت bbcpersian.com بعد از راه اندازی در سال 2001 به محبوب ترین وب سایت غیر انگلیسی در داخل ایران تبدیل شد. ایرانی ها بعد از سال 2003 با کمک خدمات پروکسی رایگان توانستند به وب سایت های مسدود شده در کشور از جمله سایت های رادیو فردا و صدای آمریکا دسترسی پیدا کنند. دولت آمریکا در اواسط دهه 2000 سرمایه گذاری قابل توجهی بر روی وب سایت های هدف قرار داده شده توسط حکومت ایران انجام داده بود. در این مدت همچنین جوانان ایرانی به سمت استفاده از پلتفرم های اجتماعی همچون فیسبوک و توییتر گرایش پیدا کردند. رهبران ایران به طور فزاینده به این نتیجه رسیده بودند که آمریکا و غرب از اینترنت به عنوان ابزاری برای پیاده سازی جنگ نرم خود علیه نظام اسلامی استفاده می کند.

اما جنبش سبز در سال 2009 ضربه مهلکی به آزادی های ایرانیان در فضای آنلاین وارد کرد. بسیاری از بلاگرها دستگیر و زندانی شدند. فیسبوک و توییتر برای همیشه مسدود شده اند. همان سال سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بخش قابل توجهی از سهام شرکت ارتباطات ایران را خریداری کرد. بدین ترتیب فضای اینترنت تحت نظارت مقامات امنیتی کشور قرار گرفت. ایران در سال 2011 یک واحد پلیس سایبری را خلق کرد. در سال 2012 شاهد راه اندازی شورای عالی فضای سایبری در کشور بودیم. مقامات مذهبی کشور از طریق این شورا توانستند به طور مستقیم بر روی فضای اینترنت نظارت کنند. در سال های اخیر ایران به طور فزاینده کنترل و نظارت بر فعالیت های آنلاین را افزایش داده است. رهبران کشور به این نتیجه رسیده اند که اینترنت به میدانی برای جنگ اطلاعاتی تبدیل شده است.

حتی در دوران ریاست جمهوری افراد میانه رو از جمله حسن روحانی شاهد بوده ایم که خبرنگاران و بلاگرهای مستقل کشور به جرم انتشار پروپاگاندا علیه نظام اسلامی دستگیر و شکنجه شده اند. دولت همچنین از هزاران کاربر آنلاین برای جاسوسی و نظارت بر فعالیت های اینترنتی استفاده می کند. هم زمان، ایران در حال تلاش برای خلق یک پروژه اینترنت ملی است. این طرح در سال 2011 شروع شد و هدف اصلی آن خلق یک شبکه اینترنت داخلی مستقل خواهد بود. حکومت از این طریق می تواند به طور کامل بر جریان اطلاعات و داده کاربران تسلط پیدا کند. ایران در سال 2019 اعلام کرد که 80 درصد این پروژه تکمیل شده است.

در ماه نوامبر 2019 شاهد شروع اعتراضات گسترده در شهرهای مختلف در اعتراض به تصمیم دولت برای افزایش قیمت سوخت بودیم. حکومت ایران در واکنش تصمیم گرفت که دسترسی مردم به اینترنت را به طور کامل قطع کند. در این مدت درگیری های خشونت آمیز بین نیروهای امنیتی و معترضان به کشته شدن 1500 نفر از مردم منجر شد.

اما با وجود همه محدودیت های اعمال شده توسط حکومت، در حال حاضر بیش از 70 درصد جمعیت ایران به طور گسترده از اینترنت استفاده می کنند. بسیاری از سرویس های مسدود شده از جمله فیسبوک از طریق فیلترشکن مورد استفاده قرار می گیرند. در حال حاضر پلتفرم های اینستاگرام و تلگرام به ترتیب بیست و چهار و چهل میلیون کاربر دارند. البته دولت هنوز کاربرانی که بر خلاف اصول اسلامی در این شبکه ها فعالیت کنند را تهدید و مجازات می کنند. در طول این سال ها بسیاری از کاربران توسط مراجع امنیتی احضار شده اند.

تلاش های ایران برای گسترش نفوذ خود در فضای دیجیتال

در حال حاضر شبکه گسترده ای از کاربران و هویت های پیچیده در فضای آنلاین برای حکومت ایران کار می کنند. آن ها هیچ وقت ارتباط خود با دولت ایران را فاش نمی کنند. از سال 2018 خبرنگاران و پلتفرم های اجتماعی گزارش های مختلفی را در مورد عملیات های آنلاین حکومت ایران منتشر کرده اند.

فیسبوک تا ژانویه سال 2020 توانسته است 766 صفحه مرتبط با ایران را شناسایی کند که توسط 5.4 میلیون کاربر دنبال می شوند. بیش از 1,114 حساب کاربری در فیسبوک به انتشار پروپاگاندا برای حکومت ایران می پردازند. پلتفرم اینستاگرام نیز تاکنون بیش از 439 هزار حساب کاربری مرتبط با ایران را شناسایی کرده است. مدیران فیسبوک همچنین اعلام کرده اند که تا کنون 57 هزار دلار توسط عوامل مرتبط با ایران برای انتشار تبلیغات هزینه شده اند. تیم توییتر نیز تاکنون 7,896 حساب را شناسایی کرده است که تقریبا 8.5 میلیون پیام مرتبط با ایران را منتشر  کرده اند. پلتفرم ردیت تاکنون چهل و سه حساب مرتبط با ایران را شناسایی کرده است.

دولت و نهادهای امنیتی ایران به سرعت از عملیات های دیجیتال برای پیاده سازی فعالیت های نفوذ خارجی خود استفاده کردند. آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران در سال 2009 اعلام کرد که ترویج محتوا موثرترین سلاح بین المللی برای مقابله با دشمنان خارجی خواهد بود. رئیس سازمان اطلاعات سپاه در سال 2011 اعلام کرد یک گردان سایبری از کارشناسان رسانه ای تشکیل شده است. سازمان سپاه پاسداران هزاران نفر را در زمینه های ترویج محتوا و طراحی گرافیک آموزش داده اند.

در طول سال های اخیر دولت ایران از فعالیت های آنلاین برای پیشبرد اهداف سیاسی خارجی بهره برداری کرده است. اگرچه عملیات های نفوذ دیجیتال ایران در واقع بخشی از دیپلماسی عمومی حکومت جمهوری اسلامی هستند، اما به طور مخفیانه از طریق وب سایت ها و کاربران گمراه کننده پیاده سازی می شوند. ایران به طور گسترده بر روی ترویج محتواهای مورد نظر خود در محیط های آنلاین کشورهای خارجی سرمایه گذاری کرده است. برای مثال، عوامل نیابتی ایران صفحات وب و فیسبوک متعددی را برای هدف قرار دادن مخاطبان مسلمان در اندونزی خلق کرده اند. این فرایند برای بزرگ ترین کشور مسلمان در آفریقا یعنی نیجریه نیز انجام شده است. هدف اصلی این فعالیت ها القا کردن روایت دلخواه ایران از مسائل بین المللی است.

ایران بعضی اوقات از این فعالیت های دیجیتال برای مقابله با آمریکا و متحدانش بهره میگیرد. برای مثال در سال 2014  گروه های مرتبط با ایران در حال ترویج این تئوری توطئه در اینترنت بودند که آمریکا گروه تروریستی داعش را خلق کرده است. بدون تردید هدف از انتشار این شایعه جلوگیری از تقویت نفوذ واشنگتن در لبنان و تقویت جایگاه گروه حزب الله بود. ایران به طور مشابه شایعات و دروغ های زیادی را در مورد تعداد قربانیان فلسطینی در حملات اسرائیل و درگیری های بین شبه نظامیان شیعه حوثی یمن و ائتلاف نظامی عربستان منتشر می کند.

این موضوع نباید برای ما غافل گیر کننده باشد که فعالیت حساب های توییتر مرتبط با ایران در اواسط سال های 2015 و 2018 به اوج خود رسید. در این دو برهه زمانی شاهد انتشار پروپاگاندا در حمایت از برنامه هسته ای ایران بودیم. حکومت جمهوری اسلامی از این دستگاه تبلیغاتی دیجیتال برای دست یابی به اهداف ژئوپلیتیک خود بهره برداری می کند.

ایران تاکنون انگیزه زیادی برای دخالت مستقیم در انتخابات های ریاست جمهوری آمریکا نشان نداده است.در سال 2016 حساب های مرتبط با ایران به طور مختصر محتواهایی را در حمایت از کمپین برنی سندرز،کاندیدای حزب دموکرات منتشر کردند.این عملیات برای مدت کوتاهی ادامه پیدا کرد.

در طول سال های اخیر آمریکا تلاش کرد که عوامل مرتبط با حکومت ایران را از محیط های رسانه های خارج کند.وزارت خزانه داری آمریکا در سال 2018 تحریم هایی را علیه چند صد نهاد و مسئول ایرانی اعمال کرد.آمریکا در سال 2019 نیروی سپاه پاسداران را در فهرست سازمان های تروریستی قرار داد.

*انتشار مطالب رسانه های خارجی با هدف اطلاع رسانی از نوع نگاه و برداشت آنان از تحولات صورت می گیرد و به منزله تایید آن از سوی «پایگاه تحلیلی خبری تلکسیران» نیست.

منبع:شورای آتلانتیک

مترجم:شهربانو علی جمعه پور

کد خبر 14534

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 0 =