گوش به زنگگوش به زنگ

گروه خبری حوادث

سخنگوی دولت موقت به مهدی بازرگان پیوست

ستاره صبح-

آشنایی با نخست‌وزیر موقت
عباس امیرانتظام زاده 1311 در تهران بود. در سال 1327 به جنبش ملی شدن صنعت نفت پیوست. همکاری او با مهدی بازرگان نخست‌وزیر دولت موقت ایران نیز به ایام بعد از کودتای 28 مرداد بازمی‌گردد. بعد از کودتای 28 مرداد ریچارد نیکسون معاون وقت رئیس‌جمهور آمریکا قصد سفر به تهران را داشت. در روایتی شهادت مصطفی بزرگ‌نیا و احمد قندچی و مهدی شریعت‌رضوی دانشجویان دانشگاه تهران در 16 آذرماه 1332 اعتراض به این سفر است. نیروهای ملی بعد از کودتا «نهضت مقاومت ملی» را تشکیل داده بودند. این نهضت هنگام ورود نیکسون به تهران نامه‌ای در اعتراض به کودتای 28 مرداد تهیه می‌کند. عباس امیر انتظام این نامه را به سفارت آمریکا می‌رساند.

13 آبان آغاز متهم شدن
 اگر 13 آبان نقطه عطفی در سیاست ورزی جمهوری اسلامی بود و برای امیرانتظام نقطه عطفی در زندگی شخصی‌اش نیز به‌حساب آمد. تا جایی که او تا سال‌های سال نتوانست فرزندانش را ملاقات کند. بعد از انقلاب اسلامی و با روی کار آمدن دولت موقت، عباس امیرانتظام معاون نخست‌وزیر و سخنگوی دولت شد. امیرانتظام به عنوان نماینده ویژه در مذاکره با کشورهای اتحاد جماهیر شوروی و آمریکا نیز نقش ایفا می‌کرد. او سفیر ایران در کشورهای اسکاندیناوی بود. مسیر زندگی امیرانتظام دریکی از همین سفرها به کلی تغییر کرد. او دریکی از همین سفرها به تهران فراخوانده شد. امیرانتظام 28 آذرماه به تهران بازگشت. یک ماه و نیم قبل از بازگشت امیرانتظام، دانشجویان پیرو خط امام سفارت آمریکا را به تسخیر خود درآورده بودند. دو روز بعد در واکنش به این اقدام دولت مهدی بازرگان استعفا داد. ظاهراً امیر انتظام نیز قصد داشته از سفارت ایران استعفا دهد که مهدی بازرگان او را به ماندن توصیه می‌کند.

آن‌سوی اتهام
او کتاب خاطراتی با عنوان «آن‌سوی اتهام» دارد که در آن به روایت زندگی خود می‌پردازد. امیرانتظام البته در این کتاب "عباس عبدی" فعال سیاسی اصلاح‌طلب را که از دانشجویان پیروی خط امام بوده را بازجوی خود معرفی می‌کند که با او بدرفتاری کرده است. با این وجود عباس عبدی در پاسخ به این موضوع گفته است: «آقای امیرانتظام مرتکب جرمی شده که مجازات آن را باید تحمل کند.... اگر آن مدارک جعلی بود، آمریکایی‌ها واکنش تندی نشان می‌دادند؛ از چند دانشجو که زبان انگلیسی نمی‌دانستند، بعید بود که بتوانند مدارک آمریکایی‌ها را جعل کنند.» او گفته بود: «من را با شخصی به نام حسن عباسی که نامش نه مستعار، بلکه واقعی است، اشتباه گرفته است.... زندان او طولانی شد و پنج سال حبس وی را کفایت می‌کرد.»

اصلاح‌طلبان و امیرانتظام 
بعد از دهه شصت

با همه این‌ها تعداد زیادی از دانشجویان پیروی خط امام بعد از سال‌های سال می‌گویند اتهام جاسوسی متوجه عباس امیرانتظام نیست. محسن میردامادی فعال سیاسی اصلاح‌طلب و از دانشجویان پیروی خط امام در مصاحبه‌ای با سایت تاریخ ایرانی گفته: من اسناد سفارت آمریکا در رابطه با آقای امیرانتظام را که پس از اشغال سفارت منتشر شد بار دیگر مطالعه کردم. در شرایط فعلی که آن هیجان‌زدگی فضای عمومی دوران انقلاب و به خصوص ماه‌های پس از اشغال سفارت دیگر وجود ندارد طبعاً منصفانه‌تر می‌توان در این‌گونه موارد قضاوت کرد. من در این اسناد هیچ مطلبی که بر جاسوس بودن آقای امیرانتظام دلالت کند ندیدم. طی بررسی‌هایی که اخیراً کردم پس از ارائه اسناد سفارت به مراجع ذی‌ربط گروهی که مسئول بررسی آن اسناد و انجام تحقیقات از آقای امیرانتظام شده بودند نیز در همان زمان به این نتیجه رسیده بودند که اتهام جاسوسی متوجه ایشان نیست. بعضی اصلاح‌طلبان و دانشجویان پیروی خط امام مانند محمدجواد مظفر و ابراهیم اصغر زاده پیش از درگذشت عباس امیرانتظام از معاون مهدی بازرگان عذرخواهی کردند.