گوش به زنگگوش به زنگ

فناوری استفاده شده در تولید توپ فوتبال جام جهانی چیست؟


تل استار 18 توپ رسمی جام جهانی 2018 روسیه است که شرکت " آدیداس " آن را تولید می کند. تفاوت این توپ با توپ های دیگر در جام های جهانی قبلی در چیست؟

  تل استار ۱۸   توپ رسمی ای است که برای مسابقات جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه به کار می رود.

تل استار ۱۸ توپ رسمی ای است که برای مسابقات جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه به کار می رود

در هر دوره از مسابقات جام جهانی، آدیداس غول تولید لباس های ورزشی یک توپ رسمی را برای این تورنمنت طراحی می کند. تغییرات کوچک در طراحی این توپ، تفاوت های قابل ملاحظه ای را در کارکردهای آن در جریان بازی ایجاد می کند.

جان اریک گاف استاد فیزیک در کالج لینچ برگ، در ویرجینیا می گوید:

این پدیده جالبی است که در محبوب ترین رویداد ورزشی دنیا برای پرطرفدارترین ورزش دنیا، مهم ترین ابزار آن ورزش در هر دوره جام جهانی تغییر می کند.

نام توپ جدید تل استار ۱۸ است که شش تکه دارد؛ با یک طراحی صیقلی سیاه و سفید الهام گرفته از مناظر شهری روسیه. هدف این بوده که توپ این دوره شباهتی با سلف نه چندان پیشرفته اش داشته باشد، یعنی با توپ تل استار که در جام جهانی ۱۹۷۰ استفاده شد.

اما این توپ واقعا چگونه سرهم بندی و درست شده است؟ برای فهم این موضوع، دانشمندان این توپ را در یک تونل باد با تعدادی حسگر که به یک میله فلزی وصل بود، قرار دادند.

گاف می گوید:

این در واقع میزان نیروهایی را که به توپ وارد می شود، ثبت می کند.

فناوری ای که در ساخت توپ ها به کار می رود از زمان جام جهانی ۱۹۷۰ تاکنون تغییرات چشمگیری کرده است. گاف می گوید که مدل های اولیه توپ های آدیداس ۳۲ تکه داشتند که به هم دوخته می شدند، اما مدل جدیدتر آن ها تکه های کمتری دارند و با حرارت دهی به هم وصل می شوند.

معلوم شده که گاهی اوقات این تغییرها تأثیراتی ناخواسته روی ویژگی های فیزیکی این توپ های رسمی داشته است. برای مثال، گاف اشاره می کند به آن توپ ترسناک جابولانی سال ۲۰۱۰ که در آفریقای جنوبی استفاده شد.

توپ های جام جهانی را از سال ۱۹۷۰ تاکنون، شرکت   آدیداس   تولید کرده است

توپ های جام جهانی را از سال ۱۹۷۰ تاکنون، شرکت آدیداس تولید کرده است

توپ جابولانی زیاده نرم و صاف بود، و به اعتقاد گاف همین باعث می شد که گاهی توپ در جهاتی برخلاف میل بازیکنان حرکت کند. او می گوید که در یک سرعت هایی در جریان بازی، توپ اصطلاحا دچار بحران کشش می شد و مثل توپ های پلاستیکی ساحلی می شد ، آن هم با چنان ویراژهای ناگهانی که خیلی از دروازبان ها را عصبانی می کرد.

یک نمونه این بحران کشش، گل ضربه آزاد کیسوکه هوندا از ژاپن در آن دوره مسابقات بود. مسئله صافی توپ در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل اساسا حل شد. توپ برازوکا درزهای طولانی تری برای متصل کردن شش تکه داشت(طبق تحقیقات گاف  ۶۸ درصد درازتر). به این ترتیب، توپ اندکی زمخت تر شد و نسبت به جابولانی بیشتر قابل پیش بینی بود.

تل استار ۱۸ هم مانند برازوکا شش تکه دارد. گاف می گوید که درزها اندکی عمق شان کمتر و باریک تر از توپ قبلی هستند، اما درازای این درز ۳۰ درصد بیشتر است.

او می گوید:

من بعید می دانم که این توپ با توپ سال ۲۰۱۴ تفاوت آنچنان فاحشی داشته باشد.

اما احتمالا بازیکنان متوجه حداقل یک تفاوت خواهند شد. گاف می گوید:

دروازبانانی که می خواهند توپ را به میانه زمین بفرستند متوجه تفاوت اندکی در بُرد این توپ نسبت به توپ سال ۲۰۱۴ خواهند شد(در حدود ۸ یا ۹ درصد تفاوت)

گاف در این زمینه تحقیقاتی به گروهی از دانشمندان دانشگاه تسوکوبا در ژاپن پیوسته، و یافته های آن ها اخیرا در مجله مهندسی و فناوری ورزشی منتشر شده است.

توپ تل استار ۱۸ همچنین به یک تراشه الکترونیکی مجهز شده است که آدیداس می گوید هواداران و بازیکنان می توانند از آن برای کشف کردن محتوای اختصاصی آن استفاده کنند. دقیقا مشخص نیست که این محتوا چیست؛ آدیداس می گوید:

این[محتوا] اطلاعاتی اختصاصی درباره محصول، محتوای فوتبالی آدیداس، رقابت ها و چالش های ویژه و غیره است.

با این حال، آن طور که این شرکت اعلام کرده، این تراشه داده هایی درباره نحوه کارکرد توپ در جریان بازی را نشان نمی دهد.

گاف می گوید که این توپ به لحاظ فناوری پیشرفته نسبت به توپ های قبلی که دارای دوخت بودند، بسیار متفاوت است و عملا می تواند خیس آب شده و وزن آن تغییر یابد.

تل استار ۱۸ با کلّی سر و صدا معرفی شده است. فضانوردان روسی، این توپ را با خود به ایستگاه فضایی بین المللی بردند. آنتون اشکاپلروف فضانورد روس در توئیتی نوشت:

من و اولگ آرتمیف در ایستگاه فضایی، یک بازی فوتبال راه انداختیم. توپ رسمی تل استار ۱۸ به همین منظور به طور اختصاصی به ایستگاه آورده شد، و قرار است همراه با خدمه من به زمین برگردانده شود.

پس چرا آدیداس در هر دوره جام جهانی توپ را تغییر می دهد؟

گاف می گوید که این موضوع واقعا ربطی به مسائل علم فیزیک ندارد؛ بحث بر سر پول و بازاریابی است. آدیداس این توپ رسمی جام جهانی ۲۰۱۸ را با قیمت ۱۲۴ دلار به مردم عادی می فروشد.

منبع: npr.org